مقایسه اثربخشی تمرینات چرخش ذهنی و حافظه فعال بر خطای شناختی کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه

چکیده

مقدمه و هدف: کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه دارای ضعف‌ها و نقص‌هایی در زمینه شناختی هستند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی تمرینات چرخش ذهنی و حافظه فعال بر خطای شناختی کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه انجام شد.

روش‌شناسی: مطالعه حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه این مطالعه همه دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع ابتدایی دوره دوم ابتدایی شهر کاشان بودند. نمونه مطالعه حاضر 60 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی شامل دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش 8 جلسه 60 دقیقه‌ای به‌ترتیب با روش تمرینات چرخش ذهنی و حافظه فعال آموزش دیدند و گروه گواه در لیست انتظار برای آموزش ماند. داده‌ها با مقیاس درجه‌بندی SNAP (سوانسون و همکاران، 1981) و پرسشنامه نارسایی‌های شناختی (برادبنت و همکاران، 1982) گردآوری و با روش‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-25 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که هر دو روش تمرین چرخش ذهنی و تمرین حافظه فعال در مقایسه با گروه گواه باعث کاهش خطای شناختی (و همه مولفه‌های آن شامل حواس‌پرتی، مشکل‌های مربوط به حافظه، اشتباه‌های سهوی و عدم یادآوری اسامی) کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه شدند و اثربخشی روش تمرین چرخش ذهنی در مقایسه با تمرین حافظه فعال در کاهش خطای شناختی (و همه مولفه‌های آن) آنان بیشتر بود (001/0P<).

نتیجه‌گیری: طبق نتایج این مطالعه، بهتر است که روان‌شناسان و مشاوران برای کاهش خطای شناختی کودکان دارای اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه از روش تمرین چرخش ذهنی استفاده نمایند.