مقایسه اثربخشی آموزش حرمت خود و مهارت خودکنترلی بر بهزیستی تحصیلی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه ششم مدارس ابتدایی فلاورجان

چکیده

مقدمه و هدف: دانش‌آموزان ممکن است در زمینه‌های تحصیلی از جمله بهزیستی و انگیزش با چالش‌ها و دشواری‌هایی مواجه شوند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش حرمت خود و مهارت خودکنترلی بر بهزیستی تحصیلی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه ششم مدارس ابتدایی فلاورجان انجام شد.

روش‌شناسی: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش حاضر دانش‌آموزان پسر پایه ششم مدارس ابتدایی شهر فلاورجان در سال تحصیلی 4-1403 بودند که از میان آنها 90 دانش‌آموزا با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش اول، 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش حرمت خود و گروه آزمایش دوم، 10 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت آموزش مهارت خودکنترلی قرار گرفت و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه بهزیستی تحصیلی (تومینن- سوینی و همکاران، 2012) و مقیاس انگیزش تحصیلی (والرند و همکاران، 1992) بودند. داده‌های این مطالعه با روش‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که هر دو روش آموزش حرمت خود و مهارت خودکنترلی باعث افزایش بهزیستی تحصیلی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان پسر پایه ششم مدارس ابتدایی شدند و نتایج در مرحله پیگیری نیز باقی ماند (001/0P<). افزون بر آن، اثربخشی آموزش مهارت خودکنترلی در مقایسه با آموزش حرمت خود در افزایش بهزیستی تحصیلی و انگیزش تحصیلی آنان بیشتر بود (05/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، مشاوران و روان‌شناسان مدارس می‌توانند از روش آموزش مهارت خودکنترلی برای افزایش بهزیستی تحصیلی و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان استفاده نمایند.