بررسی تأثیر هویت دیجیتال بر احساس تنهایی و رفتارهای پرخطر در جوانان: نقش تعدیل‌کننده ایمنی هیجانی

فریبا رضاقلی; شهناز  نظامی رشید; یاسین خسروی; فاطمه بشارتی; مهنا شهرامی

نویسندگان

فریبا رضاقلی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0000-9264-8442
شهناز نظامی رشید کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی عمومی، دانشگاه پیام نور ، اردبیل، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-1423-7979
یاسین خسروی کارشناسی ارشد، گروه مشاوره تحصیلی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0002-0372-8657
فاطمه بشارتی کارشناسی ارشد، گروه مشاوره خانواده، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران. نویسنده
مهنا شهرامی کارشناسی ارشد ، گروه روانشناسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران. https://orcid.org/0009-0005-0353-9188

کلمات کلیدی:

هویت دیجیتال, احساس تنهایی, رفتارهای پرخطر, ایمنی هیجانی

چکیده

مقدمه و هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر هویت دیجیتال بر احساس تنهایی و رفتارهای پرخطر در جوانان با در نظر گرفتن نقش تعدیل‌کننده ایمنی هیجانی بود.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی با طرح مقطعی بود که با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه‌های دولتی تهران در سال 1404 بود که از میان آن‌ها 200 نفر به روش نمونه‌گیری ترکیبی انتخاب شدند و در نهایت 149 پرسشنامه قابل تحلیل باقی ماند. ابزارها شامل مقیاس هویت دیجیتال (DIS)، پرسشنامه احساس تنهایی UCLA، پرسشنامه رفتارهای پرخطر (YRBS) و مقیاس ایمنی هیجانی (BEST) بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از SPSS نسخه 27، SmartPLS نسخه 4 و JAMOVI نسخه 2.4.14 انجام شد و سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد هویت دیجیتال دارای اثر منفی و معنادار بر احساس تنهایی (β = −0.737، P<0.001) و رفتارهای پرخطر (β = −0.789، P<0.001) است. ایمنی هیجانی اثر مستقیم معناداری بر این متغیرها نداشت، اما نقش تعدیل‌کننده آن در رابطه بین هویت دیجیتال و احساس تنهایی (β = −0.144، P = 0.015) و رفتارهای پرخطر (β = −0.123، P<0.001) معنادار بود.

نتیجه‌گیری: هویت دیجیتال می‌تواند به طور معناداری در کاهش احساس تنهایی و رفتارهای پرخطر نقش داشته باشد و ایمنی هیجانی به عنوان عامل تعدیل‌کننده شدت این روابط را تغییر می‌دهد؛ بنابراین توجه به ابعاد هویتی در فضای دیجیتال و تقویت ایمنی هیجانی در مداخلات آموزشی و روان‌شناختی ضروری است.