رابطه بین مسئولیت‌پذیری و نشاط ذهنی با اهمال‌کاری شغلی در کارکنان معاونت برون‌مرزی صدا و سیما

چکیده

مقدمه و هدف: اهمال‌کاری شغلی یکی از چالش‌های مهم سازمانی است که می‌تواند بهره‌وری، کیفیت عملکرد و اثربخشی کارکنان را کاهش دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین مسئولیت‌پذیری و نشاط ذهنی با اهمال‌کاری شغلی در کارکنان معاونت برون‌مرزی صدا و سیما انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و کاربردی بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان معاونت برون‌مرزی صدا و سیما به تعداد 2988 نفر بود که از میان آنان 340 نفر بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای نسبتی انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مقیاس مسئولیت‌پذیری گاف، مقیاس نشاط ذهنی ریان و فردریک و پرسشنامه اهمال‌کاری شغلی گردآوری شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 21 و از طریق آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان انجام گرفت.

یافته‌ها: نتایج نشان داد بین مسئولیت‌پذیری و اهمال‌کاری شغلی رابطه منفی و معنادار وجود دارد (r=-0.211, p<0.001). همچنین بین نشاط ذهنی و اهمال‌کاری شغلی رابطه منفی و معناداری مشاهده شد (r=-0.159, p<0.001). نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد مدل رگرسیونی معنادار است (F=11.24, p<0.001) و مسئولیت‌پذیری و نشاط ذهنی در مجموع 5 درصد از واریانس اهمال‌کاری شغلی را تبیین می‌کنند. مسئولیت‌پذیری (β=-0.195, p<0.001) و نشاط ذهنی (β=-0.135, p=0.012) هر دو پیش‌بین‌های منفی و معنادار اهمال‌کاری شغلی بودند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان دادند که افزایش مسئولیت‌پذیری و نشاط ذهنی با کاهش اهمال‌کاری شغلی همراه است. بنابراین، تقویت احساس مسئولیت، پاسخگویی حرفه‌ای و ارتقای سرزندگی روان‌شناختی کارکنان می‌تواند به عنوان راهبردی مؤثر برای کاهش رفتارهای اهمال‌کارانه و بهبود عملکرد سازمانی مورد توجه مدیران قرار گیرد.