مقایسه تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای و رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش بر اضطراب و فشار خون بیماران قلبی- عروقی

زهره  توکلی; بیوک تاجری; شکوفه  رادفر; فرهاد  جمهری; آرزو  خسروی

نویسندگان

زهره توکلی گروه روانشناسی سلامت، واحد بین‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-7555-0010
بیوک تاجری استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. https://orcid.org/0000-0001-9575-9236
شکوفه رادفر استادیار، مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله الاعظم (عج)، انستیتو سبک زندگی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0003-4108-8478
فرهاد جمهری استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-4049-2850
آرزو خسروی مرکز تحقیقات اترواسکلروز، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله عج، تهران ، ایران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-1013-4526

کلمات کلیدی:

رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش, تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه ای, اضطراب آشکار, اضطراب پنهان, فشار خون, بیماران قلبی, عروقی

چکیده

مقدمه و هدف: بیماران قلبی- عروقی با چالش‌های فراوانی به‌‎ویژه در زمینه اضطراب و فشار خون مواجه هستند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای و رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش بر اضطراب و فشار خون بیماران قلبی- عروقی انجام شد.

روش‌شناسی: مطالعه حاضر کارآزمایی بالینی تصادفی کنترل‌شده با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه ماهه با گروه‌های آزمایش و کنترل بود. جامعه پژوهش بیماران قلبی- عروقی مراجعه‌کننده به بیمارستان بقیه‌الله شهر تهران در ماه‌های خرداد تا شهریور سال 1398 بود. تعداد 36 بیمار با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش اول با روش تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای، گروه آزمایش دوم با روش رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش آموزش دید و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه محقق‌ساخته دموگرافیک، سیاهه اضطراب صفت- حالت (اشپیل‌برگر و همکاران، 1983) و دستگاه فشارسنج خون بودند. داده‌ها با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد بین گروه‌های آزمایش و کنترل در متغیرهای اضطراب و فشار خون بیماران قلبی- عروقی تفاوت معناداری وجود داشت و نتایج در مرحله پیگیری حفظ شد (001/0P<). همچنین، مقایسه گروه‌های آزمایش نشان داد که اثربخشی رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش نسبت به تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای در هر دو متغیر اضطراب و فشار خون بیماران قلبی- عروقی بیشتر بود (05/0P<).

نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از اثربخشی هر دو روش تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای و رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش بر کاهش اضطراب و فشار خون بیماران قلبی- عروقی و اثربخشی بیشتر رفتار درمانی مبتنی بر پذیرش نسبت به تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای بود.