تبیین خستگی تحصیلی بر اساس فشار تحصیلی و کمال‌گرایی منفی با نقش میانجی تنظیم هیجان

چکیده

مقدمه و هدف: هدف این پژوهش تبیین خستگی تحصیلی بر اساس فشار تحصیلی و کمال‌گرایی منفی با بررسی نقش میانجی تنظیم هیجان در دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر تهران بود.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1405-1404 بود که از میان آن‌ها 312 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خستگی تحصیلی، مقیاس فشار تحصیلی ادراک‌شده، مقیاس چندبعدی کمال‌گرایی و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند و شاخص‌های برازش مدل و آزمون بوت‌استرپ برای بررسی اثرات غیرمستقیم مورد استفاده قرار گرفت.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که فشار تحصیلی (β=0.34, p<0.001) و کمال‌گرایی منفی (β=0.29, p<0.001) دارای اثر مستقیم و معنادار بر خستگی تحصیلی هستند. همچنین، فشار تحصیلی (β=-0.38, p<0.001) و کمال‌گرایی منفی (β=-0.31, p<0.001) اثر منفی و معناداری بر تنظیم هیجان داشتند. تنظیم هیجان نیز اثر منفی و معناداری بر خستگی تحصیلی نشان داد (β=-0.36, p<0.001). نتایج بوت‌استرپ بیانگر معناداری اثرات غیرمستقیم فشار تحصیلی و کمال‌گرایی منفی بر خستگی تحصیلی از طریق تنظیم هیجان بود. شاخص‌های برازش مدل نیز حاکی از برازش مطلوب مدل بودند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که تنظیم هیجان نقش میانجی مهمی در رابطه بین فشار تحصیلی و کمال‌گرایی منفی با خستگی تحصیلی دارد و تقویت مهارت‌های تنظیم هیجان می‌تواند به کاهش خستگی تحصیلی در دانش‌آموزان کمک کند.