اثربخشی مداخله مبتنی بر ذهنی‌سازی بر استرس والدگری و سلامت خانواده: یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده

چکیده

مقدمه و هدف: سلامت والدین خانواده و کاهش استرس آنها نقش مهمی در استحکام و سلامت خانواده دارد. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی مداخله مبتنی بر ذهنی‌سازی بر استرس والدگری و سلامت خانواده انجام شد.

روش‌شناسی: مطالعه حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری پنج ماهه بود که به‌صورت کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده در دو گروه آزمایش و کنترل انجام شد. نمونه پژوهش 30 والد شهر تهران در سال 1403 پس از بررسی ملاک‌های ورود به مطالعه بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه 75 تا 90 دقیقه‌ای تحت مداخله مبتنی بر ذهنی‌سازی قرار گرفت و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه استرس‌های والدگری (آبیدین، 1990) و مقیاس سلامت خانواده (کراندال و همکاران، 2020) بودند. داده‌های این مطالعه با روش‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-27 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که مداخله مبتنی بر ذهنی‌سازی باعث کاهش معنادار استرس والدگری و افزایش معنادار سلامت خانواده شد و نتایج در مرحله پیگیری نیز حفظ شد (001/0P<).

نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش حاکی از نقش موثر مداخله مبتنی بر ذهنی‌سازی بر کاهش استرس والدگری و افزایش سلامت خانواده بود. بنابراین، مشاوران و روان‌شناسان می‌توانند از روش مداخله مبتنی بر ذهنی‌سازی در کنار سایر روش‌های مداخله موثر جهت بهبود وضعیت سلامت خانواده استفاده کنند.