نقش میانجی‌گر فشار مراقبتی در تبیین رابطه علّی بین توانمندسازی روان‌شناختی و سرمایه روان‌شناختی با فرسودگی شغلی در مراقبان مراکز سالمندان

چکیده

مقدمه و هدف: مراقبان مراکز سالمندان به دلیل مواجهه مکرر با مشکل‌های سالمندان و افت عملکردهای مختلف جسمی، هیجانی و اجتماعی آنها دچار فرسودگی شغلی می‌شوند. بنابراین، هدف این مطالعه بررسی نقش میانجی‌گر فشار مراقبتی در تبیین رابطه علّی بین توانمندسازی روان‌شناختی و سرمایه روان‌شناختی با فرسودگی شغلی در مراقبان مراکز سالمندان بود.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش کلیه مراقبان مراکز سالمندان شهر کرج در سال 1404 بودند که تعداد 254 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری داوطلبانه به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه توانمندسازی روان‌شناختی (اسپریتزر، 1995)، پرسشنامه سرمایه روان‌شناختی (لوتانز و همکاران، 2007)، سیاهه فشار مراقبتی (نواک و گست، 1989) و پرسشنامه فرسودگی شغلی (مسلش و جکسون، 1981) بودند. داده‌های مطالعه حاضر با روش‌های ماتریس همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که مدل توانمندسازی روان‌شناختی و سرمایه روان‌شناختی با میانجی فشار مراقبتی بر فرسودگی شغلی در مراقبان مراکز سالمندان برازش مناسبی داشت. علاوه بر آن، اثر مستقیم توانمندسازی روان‌شناختی و سرمایه روان‌شناختی بر فشار مراقبتی و فرسودگی شغلی در مراقبان مراکز سالمندان منفی و معنادار و اثر مستقیم فشار مراقبتی بر فرسودگی شغلی آنان مثبت و معنادار بود. همچنین، اثر غیرمستقیم توانمندسازی روان‌شناختی و سرمایه روان‌شناختی با میانجی فشار مراقبتی بر فرسودگی شغلی در مراقبان مراکز سالمندان منفی و معنادار بود (05/0P<).

نتیجه‌گیری: طبق نتایج این مطالعه می‌توان استنباط کرد که برای کاهش فرسودگی شغلی در مراقبان مراکز سالمندان باید از طریق کارگاه‌های آموزشی زمینه را برای افزایش توانمندسازی روان‌شناختی و سرمایه روان‌شناختی آنها و از طریق بهبود شرایط کاری زمینه را برای کاهش فرسودگی شغلی آنان مهیا نمود.