تدوین مدل ساختاری نگرانی از تصویر بدن بر اساس ارزیابی مجدد شناختی و همجوشی شناختی با میانجی‌گیری اجتناب تجربه‌ای

چکیده

مقدمه و هدف: نگرانی از تصویر بدنی باعث افت بسیاری از عملکردهای شناختی، هیجانی، رفتاری و اجتماعی می‌شود. بنابراین، هدف این مطالعه، تدوین مدل ساختاری نگرانی از تصویر بدن بر اساس ارزیابی مجدد شناختی و همجوشی شناختی با میانجی‌گیری اجتناب تجربه‌ای بود.

روش‌شناسی: این پژوهش مقطعی از نوع همبستگی بود. جامعه مطالعه حاضر همه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر کرج در سال تحصیلی 3-1402 بودند که 357 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای این مطالعه شامل سیاهه نگرانی از تصویر بدن (لیتلتون و همکاران، 2005)، خرده‌مقیاس ارزیابی مجدد شناختی در پرسشنامه تنظیم هیجان (گراس و جان، 2003)، پرسشنامه همجوشی شناختی (گیلاندرز و همکاران، 2014) و پرسشنامه اجتناب تجربه‌ای (بوند و همکاران، 2011) بودند. داده‌های این پژوهش با روش ضرایب همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر حاکی از آن بود که مدل نگرانی از تصویر بدن بر اساس ارزیابی مجدد شناختی و همجوشی شناختی با میانجی‌گیری اجتناب تجربه‌ای برازش مناسبی داشت. در این مدل، اثر مستقیم ارزیابی مجدد شناختی بر اجتناب تجربه‌ای و نگرانی از تصویر بدن منفی و معنادار، اثر مستقیم همجوشی شناختی بر اجتناب تجربه‌ای و نگرانی از تصویر بدن مثبت و معنادار و اثر مستقیم اجتناب تجربه‌ای بر نگرانی از تصویر بدن مثبت و معنادار بود (001/0P<). همچنین، اثر غیرمستقیم ارزیابی مجدد شناختی و همجوشی شناختی با میانجی اجتناب تجربه‌ای بر نگرانی از تصویر بدن مثبت و معنادار بود (001/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج فوق، برای کاهش نگرانی از تصویر بدن می‌توان با استفاده از کارگاه‌های آموزشی زمینه را برای افزایش ارزیابی مجدد شناختی و کاهش همجوشی شناختی و اجتناب تجربه‌ای مهیا ساخت.