واکاوی تجربیات معنوی و انگیزشی بیماران در مسیر درمان بیماری‌های مزمن

چکیده

هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل تجارب معنوی و انگیزشی بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن در مسیر درمان و سازگاری با رنج بیماری است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۱ بیمار مبتلا به بیماری‌های مزمن در شهر تهران گردآوری شد. مشارکت‌کنندگان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و فرآیند گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل تماتیک براون و کلارک (۲۰۰۶) و نرم‌افزار NVivo استفاده شد. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج سه تم اصلی شد: «تجربه معنوی در روند بیماری»، «انگیزش در مسیر درمان»، و «پیامدهای روان‌شناختی تجربه معنوی و انگیزشی». زیرتم‌هایی همچون توکل، جستجوی معنا، اهداف آینده‌محور، حمایت خانواده و بازسازی هویت از مهم‌ترین عناصر تجربه بیماران بودند. نقل‌قول‌های مشارکت‌کنندگان نشان‌دهنده نقش عمیق باورهای معنوی و منابع انگیزشی در تاب‌آوری، کاهش اضطراب، و تداوم درمان بود. تجارب معنوی و انگیزشی بیماران مزمن نقش اساسی در بهبود سلامت روانی، ارتقای انگیزش درمان و بازسازی معنای زندگی ایفا می‌کنند. این یافته‌ها می‌توانند مبنایی برای طراحی مداخلات حمایتی و معنویت‌محور در نظام مراقبت سلامت قرار گیرند.