نقش فعالیت‌های هنری در پذیرش بیماری و بازسازی هویت فردی مراجعه‌کنندگان مراکز مشاوره و درمان: یک مطالعه علّی–مقایسه‌ای

نویسندگان

  • راهله هنری دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران https://orcid.org/0009-0002-6031-2877

کلمات کلیدی:

  فعالیت‌های هنری, پذیرش بیماری, ادراک بیماری, هویت فردی, بازسازی هویت فردی, سلامت روان

چکیده

مقدمه و هدف: فعالیت‌های هنری از طریق فراهم‌کردن زمینه بیان هیجان‌ها، خودشناسی، معناسازی و بازنمایی نمادین تجربه‌های فردی، ممکن است با نحوه مواجهه افراد با بیماری و ادراک آنان از هویت خویش ارتباط داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه ادراک بیماری و وضعیت هویت فردی در میان مراجعه‌کنندگان دارای سابقه فعالیت هنری و مراجعه‌کنندگان فاقد چنین سابقه‌ای انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی با رویکرد کمی و طرح علّی–مقایسه‌ای پس‌رویدادی انجام شد. جامعه آماری شامل مراجعه‌کنندگان مراکز مشاوره روان‌شناختی و درمانی بود که از میان آنان 60 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه 30 نفره دارای فعالیت هنری و فاقد فعالیت هنری قرار گرفتند. فعالیت‌های هنری شامل نقاشی، طراحی، موسیقی، تئاتر، مجسمه‌سازی، قالی‌بافی و سایر فعالیت‌های مشابه بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه مختصر ادراک بیماری بردبنت و همکاران و پرسشنامه هویت فردی بردبار گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس یک‌راهه در سطح معناداری 0.05 انجام شد.

یافته‌ها: نتایج آزمون تی مستقل نشان داد که میان افراد دارای فعالیت هنری و افراد فاقد فعالیت هنری از نظر ادراک بیماری تفاوت معناداری وجود داشت (p=0.006). تفاوت دو گروه از نظر وضعیت هویت فردی نیز از لحاظ آماری معنادار بود (p=0.010). همچنین، نمرات ادراک بیماری و هویت فردی برحسب سن، جنسیت، سطح تحصیلات، وضعیت تأهل و وضعیت اشتغال تفاوت معناداری داشتند (p<0.05). بااین‌حال، به‌دلیل گزارش‌نشدن آزمون‌های تعقیبی و میانگین برخی زیرگروه‌ها، جهت و محل دقیق تفاوت‌های جمعیت‌شناختی مشخص نشد.

نتیجه‌گیری: مشارکت در فعالیت‌های هنری با تفاوت معنادار در ادراک بیماری و وضعیت هویت فردی مراجعه‌کنندگان همراه بود و می‌تواند به‌عنوان ظرفیتی مکمل در کنار خدمات مشاوره‌ای و درمانی مورد توجه قرار گیرد. با توجه به ماهیت پس‌رویدادی پژوهش، یافته‌ها نباید به‌عنوان اثبات رابطه علّی یا اثربخشی هنردرمانی تفسیر شوند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Ahmed, D., Kamal, M., & Al-Anshari, R. (2025). The Influence of Art Therapy in Counseling: Enhancing Psychological Wellbeing. Research Psychologie, Orientation et Conseil, 2(2), 96-106. https://doi.org/10.70177/rpoc.v2i2.1858

Bankizadeh, Z., Hesami Kermani, M., & Zadeh Mohammadi, A. (2021). Postmodernism and Its Influence on Art Therapy. Honar-Ha-Ye-Ziba: Honar-Ha-Ye-Tajassomi, 26(2), 105-114.

Branje, S., de Moor, E. L., & Spitzer, J. (2021). Dynamics of Identity Development in Adolescence: A Decade in Review. Journal of Research on Adolescence, 31(4), 908-927.

Cheung, M., Guaring, G., Smith, N., & Craven, O. (2021). The Impacts of Public Art on Cities, Places and People's Lives. The Journal of Arts Management, Law, and Society. https://doi.org/10.1080/10632921.2021.1942361

Golipour, S. (2024). The Impact of Art on Promoting Cultural and Social Identity in Education Third National Conference on Recent Developments in Developmental and Educational Psychology,

Hashempour, A., & Rahimpour, F. (2022). Personal Identity and Its Anthropological Foundations in Avicenna's Thought. Islamic Philosophy and Theology, 55(1), 215-236.

Hu, J., Zhang, J., Hu, L., Yu, H., & Xu, J. (2021). Art Therapy: A Complementary Treatment for Mental Disorders. Frontiers in psychology, 12, 686005. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.686005

Huang, J., Kumar, S., & Hu, C. (2021). A Literature Review of Online Identity Reconstruction. Frontiers in psychology, 12, 696552. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.696552

Irani, S., Tavakoli, M., Esmaeili, M., & Fatemi, A. M. (2019). The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Therapy on Illness Acceptance and Stress-Coping Strategies in Patients with Systemic Lupus Erythematosus. Positive Psychology Research, 5(1), 1-16.

Li, T. (2024). Cultural Value of Modern Art Therapy Theory and Its Application in the Field of Education. Cultura: International Journal of Philosophy of Culture and Axiology, 21(4), 17-33.

Maleki, Z. (2021). The Role and Position of Art in Human Quality of Life. Scientific Journal of Modern Studies in the Humanities in the World, 2(4), 74-82.

Moula, Z., Whitaker, P., & Hickman, C. (2025). The Nature of Art Therapy: Uniting Human and Planetary Health. International Journal of Art Therapy, 30(1), 2-4. https://doi.org/10.1080/17454832.2025.2458382

Naghsh, Z., & Yekta, M. R. (2022). Validation of the Persian Version of the Illness Acceptance Scale Among Women Aged 18 Years and Older During the COVID-19 Pandemic. Quarterly Journal of Psychological Methods and Models, 13(48).

Niazi, M., & Afra, H. (2018). Semantic Reconstruction of Postmodern Personal Identity Formation: A Study of Young People in Bojnord. Quarterly Journal of Social sciences, 27(82).

Razali, S. (2021). Art Therapy for People with Mental Illness: Overview of the Evidence from Empirical Research on the Effectiveness of the Treatment. International Journal of Art & Design, 5(5), 34-47.

Sabaei, M., Mohammadi Shirmahalleh, F., Gholami Touran Poshti, M., Agah, S., & Tari Moradi, A. (2024). Comparison of the Effectiveness of Relaxation Training and Emotional Awareness and Expression Training on Illness Acceptance and Emotional Self-Regulation in Patients with Irritable Bowel Syndrome. Journal of Psychological Science, 23(144).

Schnitzer, G., Holttum, S., & Huet, V. (2021). A Systematic Literature Review of the Impact of Art Therapy Upon Post-Traumatic Stress Disorder. International Journal of Art Therapy. https://doi.org/10.1080/17454832.2021.1910719

Tajalli, E. (2021). The Impact of Art on Individuals' Psyche and Mental Well-Being in Life Eighth International Conference on Tourism, Culture, and Art,

Valipour Hafshejani, N., & Shams Hafshejani, S. (2022). Examining the Impact of Art on Mental Health Eleventh International Conference on Psychology, Educational Sciences, and Lifestyle,

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

هنری ر. (1404). نقش فعالیت‌های هنری در پذیرش بیماری و بازسازی هویت فردی مراجعه‌کنندگان مراکز مشاوره و درمان: یک مطالعه علّی–مقایسه‌ای. روان‌شناسی انگیزش، رفتار و سلامت، 3(2)، 1-20. https://www.jpmbh.com/index.php/jpmbh/article/view/438

مقالات مشابه

151-160 از 261

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.