مقایسه اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری، پذیرش و تعهد و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی در درمان سندرم فیبرومیالژی

چکیده

مقدمه و هدف: سندرم فیبرومیالژی یکی از بیماری‌های پیچیده و مزمن است که بر سلامت و کیفیت زندگی تاثیر منفی می‌گذارد. بنابراین، هدف این مطالعه مقایسه اثربخشی گروه درمانی شناختی- رفتاری، پذیرش و تعهد و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی در درمان سندرم فیبرومیالژی بود.

روش‌شناسی: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه ماهه با سه گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه پژوهش زنان مبتلا به سندرم فیبرومیالژی مراجعه‌کننده به متخصصان روماتولوژی شهر شیراز در نیمه دوم سال 1403 بودند. نمونه  این پژوهش 84 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در چهار گروه مساوی جایگزین شدند. هر یک از سه گروه آزمایش 8 جلسه 90 دقیقه‌ای به‌ترتیب با روش‌های گروه درمانی شناختی- رفتاری، پذیرش و تعهد و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی آموزش دید و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه تاثیر فیبرومیالژی تجدیدنظرشده (بنت و همکاران، 2009) و روش‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان داد که دو روش گروه درمانی شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد در مقایسه با گروه کنترل باعث کاهش سندرم فیبرومیالژی شدند و نتایج در مرحله پیگیری باقی ماند (05/0P<)، اما بین دو روش مداخله مذکور تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0P>). همچنین، روش گروه درمانی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی در مقایسه با گروه کنترل باعث تغییر معناداری در کاهش سندرم فیبرومیالژی نشد (05/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، درمانگران و روان‌شناسان می‌توانند از دو روش گروه درمانی شناختی- رفتاری و پذیرش و تعهد برای کاهش سندرم فیبرومیالژی استفاده کنند.