مقایسه اثربخشی واقعیت درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی در دانش‌آموزان پسر

چکیده

مقدمه و هدف: تحمل پریشانی نقش موثری در جهت بهبود وضعیت‌های شناختی، هیجانی و اجتماعی افراد دارد و روش‌های درمانی بسیاری در این زمینه وجود دارد. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی واقعیت درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی در دانش‌آموزان پسر انجام شد.

روش‌شناسی: این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری یک ماهه همراه با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش همه دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه دوم مدارس دولتی شهر سبزوار در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. حجم نمونه برای هر گروه 15 نفر در نظر گرفته شد که این افراد با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی شامل دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش اول 10 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت واقعیت درمانی و گروه آزمایش دوم 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد قرار گرفت و در این مدت گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش حاضر شامل فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی و مقیاس تحمل پریشانی (سیمونز و گاهر، 2005) بود. داده‌های این مطالعه با روش‌های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه 24 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر حاکی از آن بود که هر دو روش واقعیت درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در مقایسه با گروه کنترل باعث افزایش مولفه‌های تحمل پریشانی شامل تحمل، جذب، ارزیابی و تنظیم در دانش‌آموزان پسر شد و نتایج در مرحله پیگیری نیز حفظ شد (05/0P<)، اما بین روش‌های درمانی مذکور در هیچ یک از مولفه‌های تحمل پریشانی در آنان تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0P>).

نتیجه‌گیری: طبق نتایج این پژوهش، درمانگران و متخصصان حوزه سلامت می‌توانند از هر دو روش واقعیت درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در کنار سایر روش‌های درمانی برای افزایش تحمل پریشانی در دانش‌آموزان استفاده نمایند.