مقایسه اثربخشی درمان هیجان‌مدار و درمان شناختی رفتاری بر خودتنظیمی هیجان و نگرش به روابط فرازناشویی در زنان نابارور حاشیه‌نشین

چکیده

مقدمه و هدف: زنان نابارور در زندگی زناشویی با مشکل‌های زیادی مواجه هستند و همین امر ممکن است در خودتنظیمی هیجانی آنها اختلال ایجاد کند و سبب افزایش احتمال نگرش به روابط فرازناشویی شود. بنابراین، این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی درمان هیجان‌مدار و درمان شناختی رفتاری بر خودتنظیمی هیجان و نگرش به روابط فرازناشویی در زنان نابارور حاشیه‌نشین انجام شد.

روش‌شناسی: این مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش زنان نابارور مراجعه‌کننده به کلینیک دکتر الینا بایرام‌زاده (جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی) در نیمه دوم سال 1403 بودند. تعداد 45 زن نابارور با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده از میان 120 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی با کمک قرعه‌کشی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش 10 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله با روش‌های درمان هیجان‌مدار و درمان شناختی رفتاری قرار گرفتند و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش ماند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سبک‌های هیجانی (هافمن و کاشدان، 2010) و مقیاس نگرش به خیانت (واتلی، 2008) بود و داده‌ها با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که هر دو روش درمان هیجان‌مدار و درمان شناختی رفتاری بر افزایش خودتنظیمی هیجان و کاهش نگرش به روابط فرازناشویی در زنان نابارور حاشیه‌نشین موثر بودند و نتایج در مرحله پیگیری حفظ شد (001/0P<). همچنین، اثربخشی درمان هیجان‌مدار در مقایسه با درمان شناختی رفتاری در افزایش خودتنظیمی هیجان و کاهش نگرش به روابط فرازناشویی در زنان نابارور حاشیه‌نشین بیشتر بود (001/0P<).

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، برای افزایش خودتنظیمی هیجان و کاهش نگرش به روابط فرازناشویی در گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله زنان نابارور حاشیه‌نشین می‌توان از روش درمان هیجان‌مدار استفاده کرد.