مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و شفقت درمانی بر بخشودگی بین‌فردی در نوجوانان بی/ بد سرپرست

چکیده

مقدمه و هدف: نوجوانان بی‌سرپرست یا بدسرپرست در زندگی با چالش‌های زیادی به‌ویژه در زمینه بخشودگی بین‌فردی مواجه هستند. بنابراین، هدف این مطالعه مقایسه اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و شفقت درمانی بر بخشودگی بین‌فردی در نوجوانان بی/ بد سرپرست بود.

روش‌شناسی: این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش حاضر همه دختران نوجوان 18-14 سال ساکن مراکز نگهداری تحت حضانت اداره بهزیستی منطقه پنج شهر تهران در سال 1402 بودند. نمونه‌های این مطالعه 45 نفر بودند که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه مساوی جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایش به‌ترتیب 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و شفقت درمانی قرار گرفتند و گروه کنترل در لیست انتظار برای مداخله ماند. داده‌ها با مقیاس بخشودگی بین‌فردی (احتشام‌زده و همکاران، 1389) گردآوری و با روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیری در نرم‌افزار SPSS-22 در سطح معناداری 05/0 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که هر دو روش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و شفقت درمانی باعث افزایش معنادار بخشودگی بین‌فردی در نوجوانان بی/ بد سرپرست شدند و اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در افزایش بخشودگی بین‌فردی در آنان بیشتر از شفقت درمانی بود (001/0P<).

نتیجه‌گیری: طبق نتایج مذکور، مشاوران و روان‌شناسان می‌توانند از هر دو روش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و شفقت درمانی به‌ویژه روش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی برای افزایش بخشودگی بین‌فردی در نوجوانان بی/ بد سرپرست استفاده نمایند.