تأثیر هوش مصنوعی بر خودکارآمدی و سلامت روان در دانشجویان

چکیده

مقدمه و هدف: گسترش فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی و دانشگاهی، ابعاد مختلف یادگیری، تعاملات علمی و تجربه‌های روان‌شناختی دانشجویان را تحت تأثیر قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی بر خودکارآمدی و سلامت روان دانشجویان دانشگاه‌های دولتی و آزاد شهر تهران انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی ـ همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه‌های دولتی و آزاد تهران در سال تحصیلی 1404–1405 بود که از میان آنان 370 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت آنلاین در پژوهش شرکت کردند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر و همکاران (1982)، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ (GHQ-28) و پرسشنامه استفاده از فناوری‌های هوش مصنوعی المعروف (2025) بود. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین استفاده از فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی با سلامت روان و خودکارآمدی دانشجویان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (01/0>P). همچنین نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که استفاده از فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی توانسته است به طور معناداری سلامت روان (23/23=F، 152/0=R²) و خودکارآمدی (46/11=F، 168/0=R²) دانشجویان را پیش‌بینی کند. یافته‌ها بیانگر آن بود که استفاده هدفمند از فناوری‌های هوشمند می‌تواند احساس توانمندی، کنترل روان‌شناختی و سازگاری دانشجویان با فشارهای تحصیلی را افزایش دهد.

نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در صورت استفاده آگاهانه و هدفمند می‌توانند نقش مؤثری در ارتقای سلامت روان و افزایش خودکارآمدی دانشجویان ایفا کنند. بنابراین، توسعه سواد دیجیتال، آموزش شیوه صحیح استفاده از فناوری‌های هوشمند و طراحی برنامه‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی در نظام آموزش عالی می‌تواند زمینه‌ساز بهبود عملکرد تحصیلی و سازگاری روان‌شناختی دانشجویان باشد.